Berchtesgaden en München

Vandaag gingen we gescheiden op pad: de family ging op weg naar München om Mat en Lau op het vliegveld af te leveren. Jan en ik reden naar Berchtesgaden in Beieren om het Kehlsteinhaus (Adelaarsnest) van Hitler te bekijken.

Omdat Berchtesgaden op zo'n 2,5 uur rijden van Hochkrimml ligt (München trouwens ook), vertrokken Jan en ik rond 9.30 uur. Tegen 12.00 uur waren we op de Obersalzberg.

De weg er naar toe was vrij steil...

Op een groot parkeerterrein moesten we de auto stallen. Het was al erg druk, na een paar rondjes kwam er gelukkig een plekje vrij. Vanaf het parkeerterrein rijden er bussen naar het Kehlsteinhaus.

Rond 12.30 uur kochten we een ticket, we konden mee met de bus van 13.55 uur en moesten plaats nemen in bus 3. Boven aangekomen, moest je gelijk de retourtijd afspreken. Iets organiseren kunnen die Duitsers wel...

Omdat we dus nog ruim een uur op de bus moesten wachten, dronken we eerst maar even wat en keken rond in een expositieruimte waar wat over de geschiedenis van de Obersalzberg en de nazidictatuur te zien en te lezen was.

In 1877 kocht Mauritia Moritz-Mayer een boerderij op de Obersalzberg en maakte daar een pension van, genaamd 'pension Moritz' (later: Platterhof). Mede door dit pension en de vergezichten op zowel Salzburg als op Berchtesgaden verkreeg de Obersalzberg bekendheid: er werden wandelpaden aangelegd, er werd een kindersanatorium gebouwd en in 1911 werd vanwege toenemende bezoekersaantallen een hotel gebouwd. Dit hotel kreeg de naam 'Hotel Türkenhof' (later Hotel zum Türken: dit hotel staat er nog steeds). Op zo'n 50 meter van dit hotel bouwde een zekere heer Winter uit Buxtehude een bescheiden chalet. Dit chalet kreeg de naam 'Haus Wachenfeld'.

Adolf Hitler kende de omgeving van Berchtesgaden en de Obersalzberg al vanaf 1923, dit door toedoen van de dichter, redacteur en toneelschrijver Dietrich Eckart. Hitler kwam met enige regelmaat in zowel Berchtesgaden als op de Obersalzberg. Vanaf juni 1928 huurde Hitler het chalet Haus Wachenfeld, om het in 1933 uiteindelijk aan te kopen. In 1935 bouwde hij om dit huis heen (het chalet zelf bleef intact) een luxe villa. Een groot raam (van zo'n 8 bij 4 meter) bood uitzicht op de Untersberg. De naam Haus Wachenfeld verdween en werd vervangen door 'Berghof'. Deze villa werd het 'presidentiële' onderkomen van Hitler. Dit had mede tot gevolg dat in de berg bunkers en gangen werden gegraven. Een gedeelte van het netwerk aan onderaardse gangen dat intact gebleven is, kan nu nog worden bezocht.

Door de komst van de dictator veranderde de Obersalzberg enorm. Mede door toedoen van Martin Bormann werden eeuwenoude hoeven opgekocht en gesloopt en enkele 'nazi-bonzen', waaronder naast Bormann zelf ook Hermann Göring, bouwden grote woningen op deze berg. Ook Albert Speer woonde een eindje verder op de Obersalzberg. De SS, die de berg buitengewoon streng bewaakte, kreeg een grote kazerne toegewezen en zo veranderde de Obersalzberg van een idyllische in een militaire omgeving. Het was voor burgers niet meer mogelijk de berg te bewonen: het werd, na Berlijn, het grootste machtscentrum van nazi-Duitsland. Hitler verbleef soms maanden achtereen op de Obersalzberg. Het militaire machtscentrum was in die periodes op de Obersalzberg.

Martin Bormann organiseerde de bouw van een theehuis, het Kehlsteinhaus, op de top van de Kehlstein, op 1834 meter hoogte. In feite was het project door de steile hellingen een waanzinnige onderneming. De nazi's waren er echter voortdurend op uit het Duitse volk te verbazen met hun daden en dus werd ook hier besloten das Unmögliche zu machen. Kosten noch moeite werden gespaard om het project zo snel mogelijk te realiseren. Een kleine 4000 arbeiders werkten dag en nacht aan de toevoerweg, de Kehlsteinstraße en tegelijkertijd aan het huis zelf.

De Kehlsteinstraße is technisch gezien een enorme prestatie, met zijn haarspeldbochten en tunnels. Voor de aanleg van deze weg was dan ook speciaal de bedenker van de Duitse Autobahnen ingehuurd (ing. Fridtz Todt). De weg werd aangelegd onder zware omstandigheden, waarbij zeker zes arbeiders het leven verloren. Omdat men met de Kehlsteinstraße niet helemaal de top van Kehlstein kon bereiken, besloot men de weg te laten eindigen op een parkeerplaats en voor het laatste gedeelte een tunnel en een lift te bouwen. Voor deze lift werd een schacht met een hoogte van 124 meter in de berg uitgehouwen. De lift zelf werd voorzien van alle comfort: ventilatie, gestoffeerde banken en spiegels. Dit laatste werd gedaan vanwege de claustrofobie van de Führer. De lift wordt tot op heden gebruikt door vele toeristen, die het Kehlsteinhaus en het panorama komen bekijken.

En ook door ons dus. De foto hieronder is gemaakt in de gang onderweg naar de lift... We moesten met 40-50 mensen in de lift en werden in zo'n 40 seconden naar boven vervoerd.

Boven heb je een prachtig uitzicht!

Het Kehlsteinhaus heeft vooral dankzij de opnames van Leni Riefenstahl een grote bekendheid gekregen. Hitler zelf bezocht het huis slechts incidenteel, ondanks de nabijheid van zijn zomerhuis de Berghof. Niet alleen omdat hij leed aan hoogtevrees en claustrofobie, maar ook omdat hij slecht tegen de ijle lucht kon. Bovendien was hij bang voor aanslagen tijdens de reis met de lift. Wel verbleven zijn maîtresse Eva Braun en haar zuster Gretl met vriendinnen hier regelmatig. Het huwelijk van Gretl Braun met SS-officier Hermann Fegelein werd hier gesloten. Ook een aantal van Hitlers getrouwen bracht regelmatig een bezoek, zoals Albert Speer, Hermann Göring en Martin Bormann.

Op 25 april 1945 bombardeerden Britse bommenwerpers het gebied en werd een groot deel van de gebouwen verwoest. De ruïnes van de Berghof, de huizen van Göring en Bormann en de SS-kazerne werden in 1952 opgeblazen. Slechts enkele gebouwen bleven behouden, waaronder het Kehlsteinhaus en het bunkercomplex.

Het uitzicht is niet onaardig...

Om 16.00 uur moesten we weer met de bus terug. Uit voorzorg waren we tijdig met de lift naar beneden gegaan. De bussen van 15.30 uur waren nog niet allemaal vol, dus konden we daar alvast mee naar beneden.

Daarna begonnen we aan de lange weg terug naar huis.

We reden nog even richting de Königssee, omdat ik een foto wilde maken van de St. Bartholomä-kirche. Helaas konden we niet in de buurt komen. Daarom maar even een plaatje van het wereldwijdeweb:

Onderweg aten we een hapje en waren om 19.30 uur weer in Hochkrimml.

---

De rest van de familie ging dus onderweg naar München, maar maakte eerst nog een stop bij de rodelbaan.

Daarna reden ze door naar het vliegveld in München, waar Mat en Lau incheckten voor een vlucht naar Marseille (via Parijs). Zij gaan nu nog 2,5 week vakantie vieren in Zuid-Frankrijk met de familie van Mat.
Veel plezier daar!

Zondag in Krimml

Na een tip van (o)pa Den Braber besloten we deze zondag de ochtenddienst van de Christliche Gemeinde Mayrhofen (www.christliche-gemeinde-mayrhofen.at) te bezoeken. We deden dat in beperkte samenstelling, omdat Matt niet zo lekker was en Anne Laura en Tanja achterbleven om hem bij te staan. Dus vertrokken Arjen, Betty, Freek en Jan om 9.20 uur om de 38 km af te leggen naar Mayrhofen. De dienst begon om 10.30 uur, maar inmiddels weten we dat je de tijd moet nemen voor dit soort ritten, zeker als wolken en regen de overhand hebben. We waren ruim op tijd om op ons gemak een parkeerplaatsje te zoeken in het drukke centrum van het dorp en naar de Poly-Technische Schule te lopen, waar de samenkomst plaatsvond. We kregen bij binnenkomst een hand van voorganger Kohl (voor zover we weten geen familie).

Aan deze gemeente werd pas in het Reformatorisch Dagblad aandacht besteed. Dat was te merken. Toen we aankwamen was er nog plaats genoeg, maar al snel zat de ruimte stampvol met enkele Oostenrijkers en tientallen Nederlanders uit de achterban van deze krant, onder wie zelfs een familie die we herkenden uit de kerk in Middelharnis... Dit deed uiteraard wel iets af aan de "buitenlandervaring".

De liturgie van deze vrije gemeente was eenvoudiger dan in de Lutherse kerken die we vorige zondagen bezochten. We zongen enkele liederen, begeleid op gitaar. De hele dienst was tweetalig: alle formules, gebeden, zegenbedes en ook de preek werden zowel in het Duits als in het Engels uitgesproken. Bij de preek haalde dit de vaart er wel een beetje uit, omdat de voorganger telkens een paar zinnen in het Duits uitsprak en ze vervolgens in het Engels herhaalde. Als je beide talen kunt volgen, hoor je dus telkens een "echo".

Onderwerp van de preek waren de eerste verzen van het derde hoofdstuk van de brief van Jakobus. Het gaat daar over het gebruik van de tong en over de macht die dit kleine lichaamsdeel heeft. Er kunnen goede of slechte woorden mee worden gesproken. Daarmee kunnen mensen, daarmee kan de gemeente van Christus de goede of juist de verkeerde kant op worden gestuurd. Niemand is in staat de tong te temmen. Daarom is het nodig dat wij telkens weer met deze onmacht bij het kruis van Christus komen. Want God is wel in staat om onze tong te temmen, zodat we goede woorden spreken en zijn lof verkondigen.

Na de dienst was er gelegenheid om koffie te gebruiken, maar daar hebben we geen gebruik van gemaakt, omdat we snel terug wilden naar onze achtergebleven reisgenoten. We hebben nog kort afscheid genomen van de voorganger en hem gecomplimenteerd met het feit dat hij er in geslaagd was in beide talen een helder verhaal te houden. Hij wenste ons daarop Gods zegen. 

In ons vakantiehuisje aten we onder het genot van een kopje koffie van een heerlijke apfelstrudel, self made by AL.

Na de lunch gingen we de volwassenen (;-) nog een wandelingetje maken.

We dachten de Plattenkogel zo op te klimmen, maar, anders dan de naam doet vermoeden, was 'ie toch wat steiler dan verwacht...

Berta 1 meets Berta 2...

Na de wandeling aten we een zelfgemaakt soepje. We hoopten dat opa even wat langs had gebracht, maar helaas... Volgende week dan maar weer ;-)

Wandeling in het Wildgerlostal

Vandaag stond er weer een wandeling op het programma.

We reden naar het Familienhotel Finkau, waar we de auto parkeerden. Vandaar gingen we lopend verder. We klommen omhoog naar de Aussichtskanzel en liepen daarna verder richting de Reichenspitze en de Gabler. Op de foto's zie je het niet, maar het was behoorlijk steil.

  

Onderweg aten we onze meegebrachte broodjes op.

 

En probeerden we de zelfontspanner van mijn fototoestel uit...

  

Na deze inspanning rustten we uit op het terras van het Familienhotel, waar we een lekker ijsje aten van het geld van pa en ma. Waarvoor dank ;-)

Daarna reden we weer terug naar Hochkrimml. Onderweg passeerden we een aantal koeien, die totaal geen haast hadden om over te steken...

Net hebben we lekker gegeten bij een restaurant een paar minuten lopen vanaf ons vakantiehuisje.

O ja, en gisteravond werd er nog een fikje gestookt in de tuin.

Het bluuven kinders, ee...